Phương Pháp Giáo Dục Của Nhật Bản: Đặc Điểm & 3 Phương Pháp Cha Mẹ Có Thể Tham Khảo
(Cập nhật)
Từ tính tự lập, khả năng tự học đến tư duy và kỹ năng xã hội – những giá trị giáo dục Nhật Bản được nhiều phụ huynh quan tâm
Phương pháp giáo dục của Nhật Bản từ lâu được nhiều phụ huynh quan tâm không chỉ vì kiến thức học thuật, mà còn bởi cách trẻ được khuyến khích hình thành tính tự lập, thói quen học tập, tinh thần trách nhiệm và khả năng phát triển bản thân từng bước.
Tại TP.HCM hiện nay, phụ huynh cũng có thể tìm thấy nhiều chương trình có nguồn gốc hoặc phương pháp giáo dục từ Nhật Bản. Trong bài viết này, MYPL sẽ cùng Ba Mẹ tìm hiểu những đặc điểm đáng chú ý của giáo dục Nhật Bản và 3 phương pháp tiêu biểu đang được áp dụng cho trẻ em tại Việt Nam.
Phương Pháp Giáo Dục Của Nhật Bản Có Gì Đặc Biệt?
Không có một công thức duy nhất gọi là “phương pháp giáo dục Nhật Bản”. Tùy theo trường học, gia đình và chương trình giáo dục, cách tiếp cận có thể khác nhau.
Tuy nhiên, khi tìm hiểu các phương pháp giáo dục có nguồn gốc từ Nhật Bản, phụ huynh có thể bắt gặp một số giá trị nổi bật như khuyến khích trẻ tự lập, xây dựng thói quen, kiên trì thực hiện một nhiệm vụ, tự suy nghĩ trước khi nhận sự trợ giúp và phát triển trong môi trường tập thể.
Thay vì chỉ đặt câu hỏi “Con học được bao nhiêu kiến thức?”, phụ huynh có thể quan tâm thêm đến những câu hỏi như:
Con có thể tự bắt đầu một nhiệm vụ hay không?
Con có duy trì sự tập trung khi gặp bài khó?
Con có biết thử lại sau khi làm sai?
Con có thể hợp tác và giao tiếp với bạn bè?
Con có hình thành được thói quen học tập đều đặn?
Con có tự tin khi gặp một thử thách mới?
Đây cũng là lý do các phương pháp giáo dục Nhật Bản tại Việt Nam hiện nay khá đa dạng: từ học thuật, Soroban cho đến giáo dục thông qua thể thao.
Kumon là một phương pháp giáo dục bắt nguồn từ Nhật Bản. Phương pháp được hình thành từ năm 1954, khi thầy Toru Kumon – một giáo viên Toán – tự thiết kế các bài tập cho con trai mình luyện tập hằng ngày. Sau đó, phương pháp Kumon chính thức được phát triển từ Osaka, Nhật Bản.
Một đặc điểm đáng chú ý của Kumon là học sinh không đơn thuần học theo độ tuổi hay lớp đang học ở trường. Nội dung được điều chỉnh theo năng lực của từng học sinh, với mục tiêu tìm ra trình độ “vừa đúng” để trẻ có thể tiến bộ từng bước.
Kumon đặc biệt chú trọng khả năng tự học. Khi gặp nội dung mới, học sinh được khuyến khích quan sát ví dụ, liên kết với kiến thức đã học, tự thử sức, mắc lỗi và thử lại cho đến khi hiểu cách giải quyết vấn đề.
Vì vậy, phụ huynh đang quan tâm đến những vấn đề như xây dựng thói quen học tập, khả năng tự giác, học Toán hoặc giúp trẻ từng bước học độc lập có thể tìm hiểu thêm về phương pháp Kumon.
Hiện Kumon có hệ thống trung tâm tại TP.HCM và nhiều tỉnh thành tại Việt Nam. Phụ huynh có thể đăng ký kiểm tra đầu vào và tư vấn để xác định lộ trình phù hợp với năng lực hiện tại của trẻ.
2. Ishido-Shiki – Học Soroban Và Rèn Luyện Tư Duy Theo Phương Pháp Nhật Bản
Nếu Kumon tập trung mạnh vào khả năng tự học, Ishido-Shiki lại mang đến một cách tiếp cận khác thông qua Soroban – bàn tính truyền thống của Nhật Bản.
Tại Ishido-Shiki, trẻ làm quen với các con số, phép tính và kỹ thuật sử dụng Soroban. Khi đã thành thạo hơn, trẻ có thể từng bước chuyển từ thao tác trên bàn tính sang hình dung bàn tính để thực hiện tính nhẩm.
Điểm đáng chú ý của việc học Soroban không chỉ nằm ở mục tiêu “tính nhanh”. Quá trình quan sát, thao tác, ghi nhớ quy tắc và thực hiện phép tính đòi hỏi trẻ phải tập trung và luyện tập thường xuyên.
Vì vậy, với những phụ huynh đang tìm kiếm phương pháp giúp trẻ tiếp xúc với Toán theo một cách khác, rèn luyện khả năng tính nhẩm hoặc tạo môi trường để trẻ tập trung vào một nhiệm vụ, Soroban là một lựa chọn đáng tham khảo.
Tại TP.HCM, Ishido-Shiki hiện có nhiều cơ sở để phụ huynh lựa chọn.
Ishido-Shiki Soroban Việt Nam – Scenic Valley
Trung Tâm Giáo Dục Ishido-Shiki Soroban Việt Nam tại Scenic Valley mang đến chương trình Toán tư duy Soroban theo phương pháp Nhật Bản. Chương trình hướng đến việc giúp trẻ làm quen với bàn tính, luyện tính nhẩm và phát triển tư duy thông qua quá trình học tập có hệ thống.
Đây cũng là một lựa chọn thuận tiện cho các gia đình đang sinh sống tại khu vực Phú Mỹ Hưng và Quận 7.
Địa chỉ: 801 Nguyễn Văn Linh, Phường Tân Phú, Quận 7, TP.HCM Số điện thoại: 076 917 0924
Với các gia đình sinh sống tại khu vực trung tâm TP.HCM, Ishido District 1 là một địa chỉ có thể tham khảo khi muốn cho trẻ tiếp cận phương pháp Soroban Nhật Bản.
Thay vì chỉ hướng đến kết quả tính toán, quá trình học yêu cầu trẻ quan sát, ghi nhớ, thực hành và từng bước tự xử lý phép tính. Đây là những trải nghiệm học tập hữu ích đối với trẻ đang trong giai đoạn hình thành khả năng tập trung và tư duy với các con số.
Địa chỉ: 18A/10 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Đakao, Quận 1, TP.HCM Số điện thoại: 0896 404 251
Ishido District 3 mang đến chương trình Toán tư duy Soroban chuẩn Nhật tại khu vực Quận 3. Phụ huynh có thể tìm hiểu chương trình dựa trên độ tuổi, khả năng hiện tại và mục tiêu học tập của trẻ.
Điểm quan trọng khi lựa chọn Soroban không nên chỉ là “trẻ tính nhanh đến đâu”, mà còn nên quan sát xem trẻ có hứng thú với phương pháp, duy trì được sự tập trung và tiến bộ đều đặn trong quá trình luyện tập hay không.
Địa chỉ: 360 Nguyễn Thị Minh Khai, Bàn Cờ, Quận 3, TP.HCM 700000 Số điện thoại: 0896 404 251
3. Amitie Sports Club – Giáo Dục Trẻ Thông Qua Thể Thao
Giáo dục trẻ không chỉ diễn ra bên bàn học.
Amitie Sports Club mang đến một cách tiếp cận rất khác: sử dụng thể thao như môi trường để trẻ học hỏi và trưởng thành.
Triết lý của Amitie là “Thể thao là phương tiện – Giáo dục là mục tiêu”. Vì vậy, các lớp bóng đá và Cheer Dance không chỉ hướng đến việc cải thiện kỹ thuật hay khả năng vận động, mà còn lồng ghép những trải nghiệm liên quan đến tinh thần trách nhiệm, khả năng hợp tác, tính kỷ luật, sự tự lập và kiểm soát cảm xúc.
Đây là điểm đáng chú ý đối với những phụ huynh quan tâm đến sự phát triển toàn diện của trẻ.
Trong môi trường thể thao, trẻ phải giao tiếp với bạn bè, tuân thủ quy tắc, phối hợp cùng đồng đội, đối diện với thắng – thua và tiếp tục thử sức sau khi chưa thực hiện tốt. Những trải nghiệm này tạo ra một môi trường khác với việc học kiến thức trong lớp.
Amitie Sports Club Thảo Điền hiện có chương trình bóng đá và Cheer Dance dành cho trẻ từ 3–14 tuổi. Hệ thống Amitie cũng có nhiều cơ sở tại TP.HCM và các tỉnh thành khác.
Địa chỉ: 28 Thảo Điền, An Khánh, TP.HCM Số điện thoại: 0913 159 600 Giờ mở cửa: Thứ Ba – Thứ Bảy 13:00–21:00; Chủ Nhật 10:30–19:30; Thứ Hai nghỉ.
Nên Chọn Phương Pháp Giáo Dục Nhật Bản Nào Cho Trẻ?
Không có một phương pháp giáo dục nào phù hợp với tất cả trẻ em.
Điều quan trọng là Ba Mẹ nên bắt đầu từ câu hỏi: “Con mình đang cần phát triển điều gì?”
Nếu muốn trẻ hình thành khả năng tự học, tiến bộ theo năng lực riêng và xây dựng nền tảng học tập lâu dài, Ba Mẹ có thể tìm hiểu phương pháp Kumon.
Nếu trẻ yêu thích các con số hoặc Ba Mẹ muốn trẻ tiếp cận Soroban, tính nhẩm và rèn luyện sự tập trung thông qua quá trình luyện tập, Ishido-Shiki là một lựa chọn đáng tham khảo.
Nếu Ba Mẹ muốn trẻ vận động nhiều hơn, đồng thời có môi trường để rèn luyện sự tự tin, tinh thần đồng đội, trách nhiệm và kỹ năng xã hội, có thể tìm hiểu các chương trình thể thao giáo dục của Amitie Sports Club.
Ba phương pháp có cách tiếp cận khác nhau và không nhất thiết phải loại trừ lẫn nhau. Học tập, tư duy, vận động và kỹ năng xã hội đều là những phần quan trọng trong quá trình trưởng thành của trẻ.
Kết Luận: Giáo Dục Nhật Bản Không Chỉ Là Học Kiến Thức
Khi tìm hiểu về phương pháp giáo dục của Nhật Bản, điều đáng tham khảo không chỉ nằm ở kiến thức trẻ học được, mà còn ở quá trình trẻ hình thành khả năng tự học, tập trung, kiên trì, tự lập và sống trong tập thể.
Kumon, Ishido-Shiki và Amitie Sports Club là ba ví dụ với ba cách tiếp cận khác nhau: tự học, phát triển tư duy thông qua Soroban và giáo dục thông qua thể thao.
Ba Mẹ có thể dựa trên độ tuổi, tính cách, sở thích và mục tiêu phát triển của con để tìm hiểu kỹ từng phương pháp, sau đó cho trẻ trải nghiệm trước khi quyết định chương trình phù hợp.